Արատեսից հիշողություններ

Ամառվա ընթացքում դպրոցական խմբով(էկոտուրի մասնակիցներով) գնացել էինք Արատես՝ երեք օրով: Կարելի է ասել, որ ես այդ ամբողջ ընթացքում տեսախցիկը ձեռքիս նկարում էի աամեն ինչ: Բայց երբ եկա Երևան, չգիտեմ ինչու, ֆիլմ չպատրաստեցի ու էդպես… Մոռացա դրա մասին:
Մի-քանի ժամ առաջ Էլենի տանը արխիվներից հայտնաբերեցի մի փոքրիկ մաս մեր արկածներից: Էդ ամենը նկարվել էր Էլենի հեռախոսով, հենց դրա համար էլ միանգամից ներբեռնեցի youtube… Նախ պատմեմ էս պատմության ամենահետաքրքիր մանրամասները:
Մենք գնացել էինք Եղեգնաձորի բուժկետ ու ամենը սկսվեց հենց էստեղից: Մեր անբախտ Հայկի անբախտ ոտքը մեր ճամբարի է՛լ ավելի անբախտ շունը կծել էր ու մենք ստիպված եղանք կատարել համապատասխան բուժօգնություն… Իհարկե մեզնից ոչ մի օգուտ չեղավ… Իմ պապան մեզ տարավ բուժկետ, ինքն անհետացավ ու մենք մնացինք 4 անճարներով :Դ
Այս բուժկետն ուներ երկու գլխավոր բժիշկ ու երկու բուժքույր: Բոլորը միանգամից տարվեցին մեր Հայկով ու մեզնից մի ժամ առաջ եկածները ստիպված եղան ևս մեկ ժամ սպասել: Արեցին համապատասխան պատվաստումներ, կապեցին ոտքը ու մեզնից գումար ուզեցին: Իհարկե մեզ մոտ կար գումար, բայց մենք չտվեցինք, պատճառաբանելով, որ չունենք: Զանգեցինք ընկեր Արտակին, ինքն էլ ասաց, որ մենք վերադառնանք, որ գումարը Երևան գնալու ճանապարհին կտանենք կտանք: Այդ օրն էլ մեր ճամբարի վերջին օրն էր. մենք խոստացանք, որ երեկոյան անպայման կբերենք ու դուրս եկանք բուժկետից ահավոր սոված, ծարավ: Մեր ճամբարը բուժկետից մոտ 22-25կմ հեռավորության վրա էր, իսկ մենք ոտքով չէինք կարող գնալ… Բարձրանում էինք դեպի մոտակա խանութ, մեկ էլ հանկարծ ճանապարհին մի մեքենա տեսանք ու նետեցինք մեզ դրա տակ: Մենք խնդրեցինք մեզ նրան տանել մեր ուզած տեղն ու առաջարկեցինք դրա համար 1000 դրամ :Դ Ինքն էլ համաձայնվեց… Ուրախ-ուրախ նստեցինք ու գնացինք: Մեր տրամադրությունը կտրուկ փոխվեց, երբ այդ տղան միացրեց իր նվագարկիչն ու ձայնը բարձրացրեց մինչև վերջ :Դ Նման երգեր ես իմ ամբողջ կյանքում չէի լսել, նման գռեհիկ, կոպիտ ու անտանելի: Բառերը հազիվ էին հասկացվում, ինչն էլ հասկացվում էր՝ ավելի լավ է չհասկացվեր: Էդպես նա մեզ տարավ մեր ճամբար, անցակցրեց անբախտ շան մոտով ու մենք գնացինք մեր սենյակներով: Վերջում էլ, երբ արդեն Երևան էինք վերադառնում, տարանք և մեր պարքտը տվեցինք :Դ՛

Շատ հավես էէրր. ես մեծ հաճույքով նորից կգնայի:

Էս էլ մի փոքր մաս այդ մեքենայի մեջ…

Անհայտ ճամփորդություն)

Ինչպես ուումնական տարվա բոլոր օրերը, այնպես էլ նրա առաջին օրը, մենք անցկացրինք շատ հետաքրքիր, յուրովի ու բազմաբովանդակ: Նախ որոշել էինք բարձրանալ Աժդահակը, բայց եղանակի պատճառով ավելի ուշ որոշվեց գնալ Խոսրովի անտառ՝ Աստղիկի ջրվեժ: Գնացինք բազմաթիվ անհայտ ճանապարհներով, բարձրացանք բազմաթիվ անհայտ բարձրություններ ու պարզեցինք, որ այնտեղ չի կարելի գնալ. արգելված է: Իհարկե, մենք փորձեցինք ինչ-որ բան անել, բայց ապարդյուն: Դե ի՞նչ արած. պետք է մի բան անել: Գնացինք Հավուց թառ: Բայց այդ ճանապարհին հասնելու համար մենք ստիպված եղանք ետ գնալ ու նորից բարձրանալ ինչ-որ արահետով: Շատ դժվար էր բարձրանալն ու տանջալից: Ճանապարհին մեր ջուրը վերջացավ ու մենք բարձրանում էինք այն հույսով, որ մոտակայքում մի աղբյուր կհանդիպենք ու ջուր կխմենք: Այդպես էլ եղավ, բայց ոչ-ոք այդ ջուրը չխմեց :Դ Փորձեց ընկեր Էմանուելը և ասաց, որ այն խմելու չէ, մաքուր չէ և վատ համ է գալիս: Հետո էլ բարձրանում էինք այն հույսով, որ մեր շուտ տեղ հասած ընկերների մոտ ջուր կլինի: Երբ հասանք տեղ, պարզեցինք, որ ոչ-ոքն էլ չունի: Մի փոքր հանգստացանք, պարեցինք անձրևի տակ, նկարվեցինք, ուսումնասիրեցինք, հիացանք, զարմացանք ու վերադարձանք: Իջանք ու հանդիպեցինք մի կառույցի, որտեղից էլ ջուր խմեցինք ու հագեցանք: Ավելի լավ ու արագ քայլերով շարունակեցինք ճանապարհն ու արագ էլ հասանք մեր ավտոբուսին:
Արտառոց ոչինչ չեղավ. ամեն ինչ շատ լավ էր ու հետաքրքիր: Շատ լավ ժամանակ անցկացրինք…
Շնորհակալություն իմ սիրելի ուսուցիչներին այդ գեղեցիկ օրվա համար_))

Խաբելով տարան աղբ հավաքելու :Դ

Այս կիրակի օրվան ես 3 օր անհաամբեր սպասում էի: Ընկեր Մարթայի ու դպրոցի մի-քանի սաների հետ պետք է գնայինք Սևան: Ես դեռ չգիտեի, թե ինչ անակնկալներ են սպավում ինձ այնտեղ….

Նախ ասեմ, որ միայն մենք չէինք: Պարզվեց, որ գնում ենք չգիտեմ ինչ “Սևակ” միության հետ ու մեզ հետ շատ երեխաներ կային: Հետո պարզվեց, որ չենք գնում Սևան, այլ՝ Լճաշեն գյուղ: Հետո պարզվեց, որ մենք այնտեղ ոչ թե Վարդավառ ենք խաղալու, այլ աղբ ենք հավաքելու: Աաաաա… Էդպես անցանք գործի. սկսեցինք աղբը հավաքել ու սպասում էինք, թե երբ ենք Սևանում մի լաաավ ուրախանալու ու վայելելու մեր Վարդավառը: Մոտ 2 ժամ աշխատեցինք (ում համար աշխատել, ում համար զբոսնել) ու հասանք գյուղի վերջում կանգնած մերկ մարդուն :Դ Փաստորեն նա ջրասույզ էր: Պետք է ցույց տար, թե ինչպես է Սևանի հատակից աղբը դուրս բերում: Մինչ նա դա արեց՝ մենք գնացինք Սևան, հաց կերանք, խաղացինք ու մեզ եկան տանելու: Իհարկե, մենք պայքարում էինք նրանց դեմ, խնդրում, որ մեզ չտանեն, բայց ապարդյուն: Նրանք ասացին, որ մենք պարտավոր ենք գնալ նրանց հետ: Ինչևէ, գնացինք… Շատ ցուրտ էր, առավել ևս, որ թաց շորերով էինք: Ջրասույզները իրենց աղբը ցույց տվեցին ու մենք գնացինք: Նորից փորձեցինք մի բան անել, նույնիսկ վարորդին կաշառեցինք, բայց նորից ոչինչ չստացվեց: “Սևակ” համատիրությունը չթողեց իրենց վարորդին, որ մեզ տանի Սևան… Թե ձեզնից ի՞նչ էր գնում: Աաա. անցանք առաջ :Դ Եկանք Երևան, հետո երեխաներով որոշեցինք խաղալ մեր քաղաքում ու նոր գնալ տուն… Գոնե հավատացինք, որ այդ օրը Վարդավառ էր :Դ:Դ Հաա, ի դեպ, ամենակարևորի մաին մոռացա. մեր գիտունիկի… Ուրեմն մեզ հետ նաև մի տղա կար, անունը՝ Տիգրան: Ամենագետիկն էր… Նրա մասին չեմ կարող պատմել… Դա պետք է սեփական աչքերով տեսնել, որ հասկանալ: Խեղճի գլխին ինչ ասես արեցինք… Համարը վերցրինք ու սկսեցինք սիրային sms-ներ գրել :Դ Մի խոսքով, լաավ զվարճացանք ու լաավ զվարճացրինք… Իհարկե, էդ Սևականներից մեկը մեր վրա բարկացավ, բայց ոչինչ…թեթև տարանք :Դ:Դ:Դ

Սա էլ օրվա ամփոփումը….

!Էլ երբեեք չեմ դառնա Հատիսի զոհը!

Այսօր դպրոցի մի խումբ խեղճ ու կրակներով ընկանք ընկեր Հասմիկի ու ընկեր Արտակի ջրերն ու գնացինք Հատիս: Ամեն ինչ ահավոր էր հենց սկզբից: Հասանք տեղ, բարձրացանք եկեղեցին, հետո նույն ճանապարհով հետ իջանք ու գնացինք Հատիսի ուղղությամբ: Հասանք առաջին գագաթին: Դեռ ներքևում մտածում էինք, թե ի~նչ բարձր է, ոնց ենք սրա տակից դուրս գալու… Բայց գնացինք…
Հասանք առաջին գագաթին, նայեցինք… Էլի կաաաաա՞… Արդեն բարկացանք… Ախր բոլորիս ջուրը վերջացել էր, արևը վառում էր, իսկ մենք դեռ էդքան պետք է քայլենք… Լավ, ոչինչ, կբարձրանանք, ճարներս ինչ:
Անցանք ահավոր ճանապարհով, հանդիպեցինք արդեն բարեկամ դարձած օձերի, վառվեցինք արդեն թշնամի դարձած արևից ու զրկվեցինք մեր ամենասիրելի, ամենասպասված, ամենացանկալի ջրից: Շաաա~տ երկար ճանապարհ անցանք, մինչև արդեն անհնար էր տեղից շարժվել, ու տեսանք… երրորդ գագաթը։
Սա արդեն չափազանց է: Ո՞նց ենք բարձրանալու… Ախր ջուր էլ չկա… Ուժասպառ ենք եղել ու վառվել… Բայց էլի բարձրացանք: Այս մեկի թեքությունն ամենաշատն էր նկատվում… Սա էլ մի՜ կերպ անցանք։ Էլի եկավ մի ուրիշ գագաթ…
Թվում էր, թե նրանք անվերջ են, իսկ ջուր դեռ չկա: Բառերով նկարագրելն անհնար է մեր տենչանքը ջրի հանդեպ… :Դ Ոտքերս չէի զգում, անիմաստ քայլում էի՝ միայն ջրի մասին մտածելով, այն հուսով, որ վերևում երեխաներից մեկի մոտ ջուր կլինի, բայց՝ ոչ… Երբ վերջապես տեղ հասանք, պարզվեց, որ բոլորն իրենց ջուրը մինչև վերջին կաթիլը խմել են:  Դե որ էդպես է, ուրեմն պետք է արագ իջնել, գյուղացիներից մեկի տանից ջուր ուզել, բայց իջնել էլ տևեց 2 ժամ: Անհամբեր իջնում էինք, ջրի համար, ջրի հետևից, ջրի մոոոոոտ…
Առաջին իսկ պատահած տունը մտանք ես ու Գայուշը… Պարզվեց, որ մեզնից առաջ տեղ հասած երեխաներն էլ են հենց այդ տանը, ու սկսեցինք ագահաբար ջուր խմել: Ես միանգամից լցրեցի իմ ջրի տարան ու առանց դադարի խմեցի մի ամբողջ կես լիտր :Դ Հետո էլի լցրեցի ու էլի խմեցի: Երրորդ անգամն արդեն կեսը խմեցի… Վերջապես հագեցա: Երբեք այդքան ջուր չէի ուզել, երբեք այդքան ջրի կարիք չէի ունեցել, երբեք այդքան ջուր չէի խմել: Անասելի երջանիկ էի այդ ջրի մոտ… Մենք բոլորս…
Հետո խանութից պաղպաղակ գնեցինք ու եկանք քաղաք… Բոլորս վառված, կարմիր երեսներով, հոգնած ու տանջված: Ես հաստատ ասում եմ, որ էլ երբեք ու երբեք չեմ դառնա Հատիսի զոհը:

Այսօր ես հաղթահարեցի ևս մեկ փորձություն))))

Երեկ դպրոցականների մի խումբ ընկեր Դավիթի և ընկեր Մարթայի հետ անցան դժվարություններով ու արգելքներով լի ճանապարհ, որը կոչվում է Արայի լեռ: «Մենք ուժեղ ենք միասին»,- իսկը մեր համար է ասված: Զարմանալին այն է, որ ընդհանրապես հոգնած չէինք, դա էլ մի կողմ` մատուռ հասանք բավականին շուտ: Այնքան շուտ, որ ետ վերադառնալն անիմաստ էինք համարում: Ինձ շատ գրավեց մատուռը` իր յուրահատուկ գեղեցկությամբ ու հնությամբ: Մատուռում այնքան բան կար, որ բոլորն ուսումնասիրելու համար հարկավոր էր մի քանի օր մնալ այնտեղ: Իհարկե մենք նման բան հաստատ չէինք անի:
Մի բան շատ լավ եմ հիշում: Արջով քարանձավը, որտեղ ներխուժելու փորձ արեցին Լևն ու Աննան, բայց ոչինչ չստացվեց:
Մի քիչ էլ հիշում եմ իմ գլորվելը սառույցի վրա, որից հետո  ձեռքի վնասվածք ստացա, և ընկեր Դավիթը մի քանի րոպեում բուժեց: Երբ վերադառնում էինք, որոշեցինք ճանապարհին` որևէ  հարթավայրում մի փոքր հանգստանալ… Ոմանց համար հանգստանալ, ոմանց վազել, խաղալ, թրջվել, ուտել, երգել, պարել, ուրախանալ… Ամեն մեկը զբաղված էր իր գործով… Բայց շատ երկար մնալ պարզապես ի վիճակի չէինք, որովհետև հոգնել էինք ու քնել էինք ուզում: Հասանք տուն` լավ հիշողություններով ու անասելի հետաքրքիր ապրումներով:
Շնորհակալություն իմ սիրելի կրթահամալիրին նման հնարավորություն ընձեռելու համար և իմ սիրելի ուսուցիչներին` նման կատարյալ օրվա համար:
Այնքաաա~ն լավ էր, որ արդեն ուզում էի ետ գնալ ու նորից բարձրանալ…
Ուզում եմ աշխարհի բոլոր սարերն ու լեռները բարձրանալ…